<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ar">
	<id>https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86</id>
	<title>جسم الانسان - تاريخ المراجعة</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-14T23:34:03Z</updated>
	<subtitle>تاريخ التعديل لهذه الصفحة في الويكي</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.6</generator>
	<entry>
		<id>https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&amp;diff=40992&amp;oldid=prev</id>
		<title>أسيل سيوف في 09:49، 9 أبريل 2018</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&amp;diff=40992&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-04-09T09:49:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة 09:49، 9 أبريل 2018&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l38&quot;&gt;سطر 38:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر 38:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مراجع==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==مراجع==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مراجع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مراجع}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{تصنيف كومنز|Human body}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{إنسان}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{أعضاء وأجهزة الجسم}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{شريط بوابات|طب|علم الأحياء|تشريح}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{ضبط استنادي}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>أسيل سيوف</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&amp;diff=40991&amp;oldid=prev</id>
		<title>أسيل سيوف: أنشأ الصفحة ب&#039;&#039;&#039;&#039;جسم الإنسان&#039;&#039;&#039;: يتكون من أجهزة وأعضاء كثيرة كل جزء منها يقوم بوظيفة أو عدة وظائف خاصة به وكل ج...&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.arabsciencepedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86&amp;diff=40991&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2018-04-09T09:46:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;أنشأ الصفحة ب&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جسم الإنسان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: يتكون من أجهزة وأعضاء كثيرة كل جزء منها يقوم بوظيفة أو عدة وظائف خاصة به وكل ج...&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحة جديدة&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جسم الإنسان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;: يتكون من أجهزة وأعضاء كثيرة كل جزء منها يقوم بوظيفة أو عدة وظائف خاصة به وكل جزء منها يسمى [[عضو (تشريح)|عضواً]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
العضو: جزء من جسم [[كائن حي|الكائن الحي]] يقوم بوظيفة واحدة أو عدة وظائف.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
يوجد في &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جسم الإنسان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; أعضاء كثيرة نذكر لك منها : [[العين]], [[الأذن]], [[اللسان]], [[القلب]] وغيرها.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وكل مجموعة من الأعضاء تتعاون في ما بينها وتكمل القيام بمظهر من مظاهر [[الحياة]]. وتسمى الجهاز وهي مجموعة من أعضاء تعمل مع بعضها في تعاون وانتظام للقيام بمظهر من مظاهر [[الحياة]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
وإذا تفحصت جسمك من الداخل ،وجدت فيه أجهزة تقوم بمظاهر [[الحياة]] المختلفة هي : [[الجهاز التنفسي]], [[الجهاز الهضمي]], [[الجهاز الدوري]], [[الجهاز العصبي]], [[الجهاز العضلي]] ...وغيرها&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
هذه الأجهزة تتعاون مع بعضها البعض وتعمل بانتظام يوما بعد يوم ليبقى &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جسم الإنسان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; حيًا.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== عظام الإنسان ==&lt;br /&gt;
[[عظام]] [[الإنسان]] تختلف في أحجامها وأشكالها، فهي [[أسطوانة (هندسة)|أسطوانية]]، [[مسطحة]]، [[كروية]] وبعضها طويلة وبعضها قصيرة وبعضها سميكة وبعضها رفيعة وأيضا مجوفة وغير مجوفة.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
مجموعة [[عظم|العظام]] في الجسم تترابط مكونة [[الهيكل العظمي]] للجسم. يوجد داخل [[الجمجمة]] جزء هام طري يعتبر مركز الإحساس والتحكم في &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جسم الإنسان&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ويسمى [[الدماغ]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
عظام [[الجمجمة]] قوية وصلبة تحمي [[الدماغ]] بداخلها ،وكذلك تحمي [[العين]]ين و[[الأذن|الاذينين]].&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مكونات==&lt;br /&gt;
=== خلايا ===&lt;br /&gt;
يحتوي الجسم على تريليونات الخلايا، وهي الوحدة الأساسية للحياة. &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite web|title=The Cells in Your Body|url=http://sciencenetlinks.com/student-teacher-sheets/cells-your-body/|publisher=Science Netlinks|accessdate=2 September 2016}}&amp;lt;/ref&amp;gt; في مرحلة النضج، هناك ما يقارب من 30 &amp;lt;ref name=&amp;quot;sender-et-al&amp;quot;&amp;gt;{{cite journal|author1=Ron Sender |author2=Shai Fuchs |author3=Ron Milo|title=Revised estimates for the number of human and bacteria cells in the body|biorxiv=036103|journal=PLOS Biology |volume=14 |issue=8 |pages=e1002533 |doi=10.1371/journal.pbio.1002533|pmid=27541692 |year=2016 }}&amp;lt;/ref&amp;gt; إلى 37 &amp;lt;ref&amp;gt;{{cite journal|last1=Bianconi|first1=E|last2=Piovesan|first2=A|last3=Facchin|first3=F|last4=Beraudi|first4=A|last5=Casadei|first5=R|last6=Frabetti|first6=F|last7=Vitale|first7=L|last8=Pelleri|first8=MC|last9=Tassani|first9=S|last10=Piva|first10=F|last11=Perez-Amodio|first11=S|last12=Strippoli|first12=P|last13=Canaider|first13=S|title=An estimation of the number of cells in the human body.|journal=Annals of Human Biology|date=5 July 2013|volume=40|issue=6|pages=463–71|pmid=23829164|doi=10.3109/03014460.2013.807878}}&amp;lt;/ref&amp;gt; تريليون خلية في الجسم، يستضيف الجسم أيضا نفس العدد من الخلايا غير البشرية &amp;lt;ref name=&amp;quot;sender-et-al&amp;quot; /&amp;gt; وكذلك الكائنات متعددة الخلايا التي تقع في [[جهاز هضمي|الجهاز الهضمي]] وفي الجلد. &amp;lt;ref name=&amp;quot;Fredericks&amp;quot;&amp;gt;{{cite web|last1=David N.|first1=Fredricks|title=Microbial Ecology of Human Skin in Health and Disease|url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022202X1552900X|website=Science Direct|publisher=Journal of Investigative Dermatology Symposium Proceedings|accessdate=7 February 2017}}&amp;lt;/ref&amp;gt; ليس كل أجزاء الجسم مكونة من الخلايا، الخلايا تتوضع في [[نسيج خارج الخلية|أنسجة خارج الخلايا]] التي تتكون من البروتينات مثل الكولاجين، وتحيط بها السوائل خارج الخلية.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
من 70 كجم من متوسط وزن جسم الإنسان المتوسط، ما يقرب من 25 كجم هو خلايا غير بشرية أو المواد غير الخلوية مثل العظام و[[نسيج ضام|النسيج الضام]]. &amp;lt;ref name=&amp;quot;sender-et-al&amp;quot; /&amp;gt;[[حمض نووي|الحمض النووي]] موجود داخل [[نواة]] الخلية. هناك يتم نسخ أجزاء من الحمض النووي وإرسالها إلى الجسم من الخلية عن طريق الحمض النووي الريبي ثم يتم استخدام الحمض النووي الريبي لصنع البروتينات التي تشكل الأساس للخلايا، نشاطهم، ومنتجاتهم . ليس كل الخلايا لديها حمض نووي، بعض الخلايا مثل خلايا الدم الحمراء الناضجة تفقد نواتها بعد النضج.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===أنسجة===&lt;br /&gt;
يحتوي الجسم  أنواع مختلفة من الأنسجة، وتعرف بأنها الخلايا التي تعمل مع وظيفة متخصصة. &amp;lt;ref&amp;gt;{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/tissue|title=tissue - definition of tissue in English|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2016-09-17}}&amp;lt;/ref&amp;gt; دراسة الأنسجة تسمى [[علم الأنسجة]] وغالبا ما يتم من خلال المجهر،يتكون الجسم من أربعة أنواع رئيسية من الأنسجة - خلايا بطانة ‏(ظهائر‏)، النسيج الضام، [[نسيج عصبي|والأنسجة العصبية]] [[نسيج عضلي|والأنسجة العضلية]]. {{sfn|Gray&amp;#039;s Anatomy|2008|p=27}}&lt;br /&gt;
الخلايا التي تقع على الأسطح المعرضة للعالم الخارجي أو الجهاز الهضمي أو التجاويف الداخلية تأتي بأشكال  عديدة - من [[نسيج طلائي|الخلايا الطلائية]]، إلى خلايا ذات أهداب صغيرة تشبه شعر الرئتين، إلى خلايا تشبه العمود التي تغطي المعدة.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
الخلايا البطانية هي الخلايا التي تقع في التجاويف الداخلية بما في ذلك الأوعية الدموية والغدد. {{sfn|Gray&amp;#039;s Anatomy|2008|p=27}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===أجهزة===&lt;br /&gt;
{{قسم فارغ}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
===أنظمة===&lt;br /&gt;
{{قسم فارغ}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==مراجع==&lt;br /&gt;
{{مراجع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{تصنيف كومنز|Human body}}&lt;br /&gt;
{{إنسان}}&lt;br /&gt;
{{أعضاء وأجهزة الجسم}}&lt;br /&gt;
{{شريط بوابات|طب|علم الأحياء|تشريح}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{ضبط استنادي}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[تصنيف:جسم الإنسان|*]]&lt;br /&gt;
[[تصنيف:تشريح الإنسان]]&lt;br /&gt;
[[تصنيف:فيزيولوجيا الإنسان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>أسيل سيوف</name></author>
	</entry>
</feed>